Арғын BETA
Орта жүз құрамындағы қазақ руы. Шежіре энциклопедиясында — 351 107 адам.
Ру туралы
Арғын — Орта жүздің ең көп санды руы және ең ірі қазақ руларының бірі. Жері — Сарыарқа мен Қазақстанның солтүстігі: Қарағанды, Ақмола, Павлодар, Солтүстік Қазақстан облыстары, Абай облысы мен Семей. Рудың ең ірі тармақтары — Мейрамсопы (Қуандық, Сүйіндік, Бегендік, Шегендік, Қаракесек) және Момын (Атығай, Қарауыл, Қанжығалы, Тобықты, Бәсентиін); Тарақты бөлек тұрады. Кең тараған нұсқа бойынша рудың аты жазба деректерде белгілі ортағасырлық арғын тайпасынан келеді. Арғыннан Қазыбек би, Бөгенбай батыр, Абай Құнанбайұлы, Шәкәрім, Мұхтар Әуезов шыққан.
Ру туралы мәліметтер ашық дереккөздерден жиналды. Нақтылауыңыз немесе ескертпеңіз болса — беттің оң жақ төменгі бұрышындағы сұрақ белгісі (?) бар түймені басыңыз.
Шығу тегі туралы аңыз
Рудың ең әйгілі аңызы — Қотан жыраудың ұлы Ақжол би туралы. Ол Әбілқайыр ханның бас кеңесшісі болған, оны қызғаныштан қыпшақ батыры Қобыланды өлтірген. Хан кісі өлтірушіні сотқа бермеген, сонда ренжіген арғындар Керей мен Жәнібек сұлтандарға еріп Әбілқайырдан көшіп кеткен — аңыз бойынша Қазақ хандығы осылай басталған. Ақжолдың есімі рудың ұранына, «көз» белгісі тамғасына айналды.
Рудың белгілі адамдары
- Қазыбек би · 1667–1764
Орта жүздің биі - Бөгенбай батыр · 1690–1775
Абылай ханның қолбасшысы - Абай Құнанбайұлы · 1845–1904
ақын, ойшыл - Шәкәрім Құдайбердіұлы · 1858–1931
ақын, философ - Ахмет Байтұрсынұлы · 1872–1937
ғалым, қазақ жазуының реформаторы - Мұхтар Әуезов · 1897–1961
жазушы - Қаныш Сәтбаев · 1899–1964
геолог, Қазақстан Ғылым академиясының тұңғыш президенті
Рудың түп аталары
Энциклопедиядағы рудың алғашқы буыны. Сол адамнан шежіре ағашын ашу үшін есімін басыңыз.
Жүздің басқа рулары
Сіз Арғын руынан боласыз ба?
Өз шежіреңізді құрып, оны Энциклопедиямен жалғаңыз — тегіңіз ортақ ағаштағы ата-бабаларыңызбен жалғасады.
Шежіре құру