Орта жүз BETA

Қазақ жүзі. Шежіре энциклопедиясында — 1 148 941 адам.

Жүз шежіресін көру

Жүз туралы

Орта жүз — қазақ руларының үш бірлестігінің ішіндегі ең көп санды. Жері — Қазақстанның орталығы, солтүстігі мен шығысы: Сарыарқа, Ертіс бойы, Тарбағатай, Алтай; бүгінде бұл Қарағанды, Ақмола, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Абай және Шығыс Қазақстан облыстары. Дәстүр бойынша жүзге алты ру кіреді — Арғын, Найман, Керей, Қоңырат, Қыпшақ және Уақ; олардың бірнешеуінің атауы моңғол дәуірінен де бұрынғы деректерде кездесетін тайпалардан келеді. Орта жүз руларынан Қазыбек би, Бөгенбай мен Қабанбай батырлар, Абай Құнанбайұлы, Ыбырай Алтынсарин шыққан.

Ру туралы мәліметтер ашық дереккөздерден жиналды. Нақтылауыңыз немесе ескертпеңіз болса — беттің оң жақ төменгі бұрышындағы сұрақ белгісі (?) бар түймені басыңыз.

Шығу тегі туралы аңыз

Аңыз бойынша Орта жүздің алты руы — «алты ата Орта жүз» — бір-біріне ағайын. Жүздің ең әйгілі хикаясы — Қотан жыраудың ұлы, Әбілқайыр ханның бас кеңесшісі Ақжол би туралы. Оны қызғаныштан қыпшақ батыры Қобыланды өлтіреді, ал хан кісі өлтірушіні сотқа бермейді. Ренжіген рулар Керей мен Жәнібек сұлтандарға еріп Әбілқайырдан Жетісуға көшеді — аңыз бойынша, 1465 жылы Қазақ хандығы осылай басталған.

Жүздің белгілі адамдары

  • Қазыбек би · 1667–1764
    Орта жүздің биі, үш ұлы бидің бірі
  • Бөгенбай батыр · 1690–1775
    Абылай ханның қолбасшысы
  • Қабанбай батыр · 1691–1770
    қолбасшы, жоңғар соғысының батыры
  • Абай Құнанбайұлы · 1845–1904
    ақын, ойшыл
  • Ыбырай Алтынсарин · 1841–1889
    ағартушы, ұстаз

Жүз рулары

Басқа жүздер

Руыңыз Орта жүз құрамында ма?

Өз шежіреңізді құрып, оны Энциклопедиямен жалғаңыз — тегіңіз ортақ ағаштағы ата-бабаларыңызбен жалғасады.

Шежіре құру